واژه شناسي (Лексиколо́гия)

واژه شناسي (Лексиколо́гия)

واژه شناسي يكي از شاخه هاي زبان شناسيه كه به مطالعه دايره لغات يه زبان ميپردازه و به دو نوع عمومي و اختصاصي تقسيم ميشه. واژه شناسي اختصاصي ساختار لغوييه زبان معين رو مورد مطالعه قرار ميده. به طور كلي تو اين شاخه از زبان شناسيمسايل زير مورد بررسي قرار مي گيرن:

- واژه و معناي اون

- نظام حاكم بر روابط متقابل بين واژه ها

- تاريخچه شكل گيري واژه هاي معاصر

- تفاوت كاربردي-سبكي واژه ها تو حوزه هاي مختلف گفتار

ماده اصلي مورد مطالعه تو اين علم واژه ست. البته واژه تو حوزه هاي صرف و واژهسازي هم مورزد بررسي قرار مي گيرن، اما تنها به منزله ابزارهايي براي مطالعهساختار دستوري، الگوهاي واژه سازي و قواعد زبان. در حالي كه تو واژه شناسي هر واژهبه منظور شناخت خود اون واژه و همين طور دايره لغات زبان مربوطه مورد كندوكاو قرارمي گيره. دايره لغات تنها يه مجموعه ازواژه ها نيست، بلكه يه نظام معين از پديده هاي به هم مرتبط و درهم تنيده ست. بههمين دليل بايد به واژه شناسي به عنوان علمي نگاه بشه كه به بررسي نظام لغوي يهزبان به طور كلي اختصاص داره، نه به مطالعه واژه ها به صورت مجزا.

موضوعات واژه شناسي:

1) واژه ازديدگاه تئوري واژه. براي مثال اينكه چطور معناي يه واژه با نحوه درك اون مرتبطه ونقش واژه تو متن و تو زبان چيه.

2) ساختاردايره لغات يه زبان؛ يعني بررسي نحوه ارتباط واحدهاي لغوي باهم ديگه.

3) ميزانعملكرد واحدهاي لغوي. تركيب پذيري لغات، بسامد كاربرد اون ها و ... .

4) شيوه هايغنا بخشيدن به دايره لغات يه زبان. اينكه واژه هاي جديد چطور شكل مي گيرن و چطورمعاني جديدي براي واژه ها به وجود ميان.

5) ارتباطمتقابل دايره لغات يه زبان با عوامل غيرزباني. براي مثال اينكه چطور دايره لغات ميتونه با فرهنگ در ارتباط باشه.

شاخه هاي واژه شناسي:

1) Ономасиология (علم تسميه) كه فرآيند پيدايشنام اشيا رو مورد مطالعه قرار ميده.

2) Семасиология (علم نشانه و معنا) كه معناي واژه ها و گروهواژه ها رو بررسي ميكنه و به اين پرسش جواب ميده كه چطور عوامل غيرزباني تو واژهها نمود پيدا مي كنن.

3) Фразеология (عبارت شناسي) كه به مطالعهساختار عبارات موجود در زبان، رابطه واژه ها با هم و با ساير واحدهاي زباني ميپردازه.

4) Ономастика (علم اعلام ) كه تو يه سطح وسيع تر به مطالعه اسامي خاص(اعلام) موجود مي پردازه.

5) Этимология ( ريشهشناسي) كه به مطالعه منشا واژه ها و دايره لغات به طور كلي اختصاص داره.

6) Лексикография (فرهنگنويسي) كه تئوري و عمل نگارش واژه نامه رو دربرمي گيره.

7) Стилистика (سبكشناسي) كه به بررسي معناي ضمني واژه و اصطلاح اختصاص داره.

منبع:

http://ru.wikipedia.org/wiki/Лексикология